Nowoczesne metody i narzędzia prezentowania informacji
autor Administrator, opublikowano 2003-01-06
Bodźcem do lawinowego rozwoju technik związanych z informacją było powstanie mikroprocesorów, których możliwości rosną w oszałamiającym tempie. Główną ich zaletą jest niski koszt co pozwala upowszechnić urządzenia techniki informacyjnej (które to pojęcie jest daleko szersze niż komputer). Drugim niemniej ważnym bodźcem, w pewnym zresztą stopniu związanym z pierwszym jest, upowszechnienie i rozwój telekomunikacji poczynając od powszechności łączy telefonicznych (co powinno być zrozumiałe, a w naszym kraju jeszcze w wystarczającym stopniu nie nastąpiło) aż po światłowodowe cyfrowe autostrady informatyczne i łączność satelitarną. WSPÓŁCZESNE TECHNIKI INFORMATYCZNE I ICH WPŁYW NA PROCES KOMUNIKOWANIA SIĘ
Do najważniejszych technik (form) informatycznych zaliczyć można: łatwo edytowalny dokument elektroniczny, oprogramowanie i techniki edytorskie, multimedia (Virtual Reality, oprogramowanie edukacyjne i prezentacyjne, edukacja i prezentacja), sieci komputerowe (dzięki telekomunikacji): poczta elektroniczna, wideokonferencje, WWW i grupy dyskusyjne, Internet.DOKUMENT ELEKTRONICZNY
Dokument elektroniczny jest w tej chwili najbardziej powszechną formą występowania informacji, przy czym pojęcie to obejmuje swym znaczeniem nie tylko tekst ale i obraz, grafikę, animację, dźwięk, zbiory danych lub dowolne kombinacje tych elementów. Cechuje się tym, że występuje w postaci czysto informacyjnej (informatycznej, elektronicznej), natomiast fizycznie może występować jako ciąg bitów przechowywany w pamięci komputera , a także może być przekształcony w wydruk za pomocą drukarki, obraz za pomocą monitora, panela komputerowego, projektora lub innego typu wyświetlacza lub też w dźwięk, w tym w mowę, czy nawet w odpowiedni proces (jak np. program komputerowy). Podsumowując jest to informacja przyjmująca w zależności od potrzeb odpowiednią postać - w innej może powstawać, w innej być przetwarzana, w jeszcze innej przesyłana czy też składowana, wreszcie w jeszcze innej prezentowana czy wykorzystywana. Do tych procesów mogą być wykorzystywane różne media, stąd od pewnego czasu dąży się do umożliwienia komunikacji pomiędzy różnymi urządzeniami do obróbki, przesyłania i przechowywania informacji.OPROGRAMOWANIE I TECHNIKI EDYTORSKIE
W rozwoju oprogramowania użytkowego widać bardzo wyraźną tendencję do przenikania się zastosowań. Na przykład współczesne edytory tekstu mają rozbudowane możliwości graficzne, posiadają elementy arkuszy kalkulacyjnych lub baz danych. Ze względu na łatwość operowania obrazami w dokumencie (a także dźwiękiem, animacją, itp.) coraz rzadziej można spotkać tekst w czystej postaci. Niektóre programy posiadają nawet od kilkudziesięciu (WORD 8.0) do kilkunastu tysięcy (COREL DRAW) rysunków do natychmiastowego wykorzystania. Należy nadmienić, że tendencja do coraz częstszego używania obrazu w dokumentach nie wynika tylko z chęci ich uatrakcyjnienia, a raczej z wiadomej przewagi obrazu nad słowem (70-80% odbieranych bodźców) mówionym i pisanym w komunikacji.
MULTIMEDIA
Kolejnym akcentem we współczesnej technice informacji są multimedia. Według strategów marketingu przemysłu komputerowego, lata 90-te były latami multimediów. Pojęcie to do dzisiaj nie doczekało się ścisłej definicji. Można spróbować opisać je jako technologię integrującą w sobie trzy dziedziny: techniki publicystyczno-wydawnicze, elektronikę komercyjną oraz zastosowania komputerowe w jedno medium służące wymianie informacji. Dzięki technologii multimediów udało się połączyć w całość to, co dotychczas zawsze występowało oddzielnie. Jest to jednak coś więcej niż tylko jednoczesna obecność wielu mediów.
Bardziej znaczące, wręcz decydujące jest tu ich wzajemne przenikanie się i interakcyjny dostęp. Multimedia łączą w sobie łatwość dialogu komputerów z obrazem i dźwiękiem udostępnianymi np. przez techniki telewizyjne. Dynamiczny rozwój technik multimedialnych rozpoczął się wraz z zastosowaniem płyty CD jako nośnika informacji. W tej chwili istnieje wiele standardów zapisu informacji, jednak przyszłość należy do formatów pozwalających na rejestrację na tym samym nośniku różnych postaci informacji - tekstu, obrazu, dźwięku i innych. Wielkim wydarzeniem stanie się zapewne wprowadzenie nośnika DVD posiadającego bardzo dużą pojemność i szybki transfer umożliwiający wyświetlanie filmów video.
Virtual reality (Rzeczywistość wirtualna) to technika kreacji sztucznej rzeczywistości - pomimo wewnętrznej sprzeczności tego sformułowania. Polega ona na podawaniu możliwie wszystkim zmysłom odpowiednich bodźców stymulujących - jak trójwymiarowy obraz, stereofoniczny dźwięk, wrażenia dotykowe, odpowiednio przez gogle (okulary) - wyświetlacze, słuchawki i rękawice uciskowe. Przy czym wszystkie bodźce podawane są w sposób ciągły, dynamiczny, powiązany ze sobą, wynikający z reakcji na działanie osoby poruszającej się w virtual reality. Technologia ta poprzez całkowitą stymulację zmysłów przy jednoczesnym odizolowaniu od bodźców realnych przenosi osobę w sztuczną rzeczywistość, którą można tworzyć na podobieństwo świata realnego bądź kształtować w sposób dowolny na podstawie całkiem nowych reguł. Rozwój tej technologii będzie postępował wraz ze wzrostem mocy obliczeniowej komputerów generujących sztuczną rzeczywistość. Jej zastosowania to na przykład symulacje wojskowe i cywilne, edukacja, inżynieria, psychologia, medycyna. Właściwie trudno jest znaleźć obszary, w których nie mogłaby zostać zastosowana.
Oprogramowanie edukacyjne i prezentacyjne. Jest to w tej chwili bardzo prężny i przyszłościowy rynek - ze względu na możliwości zastosowania technik multimedialnych. Korzyści z zastosowania technik multimedialnych w edukacji dotyczą szczególnie tradycyjnych odtwórczych obszarów nauczania. Mniejsze zastosowanie znajdą one zapewne w obszarze myślenia twórczego. Obecnie oprogramowanie edukacyjne jest tworzone także w Polsce i na polski rynek. Powstaje również coraz więcej oprogramowania prezentacyjnego, z którego najważniejszą grupę stanowi obszar oprogramowania typu Business Graphics i Business Presentation automatycznie zmieniającego nudne ciągi liczb i zestawień w kolorowe, często animowane obrazy. Istnieje także coraz szerszy rynek urządzeń - kart komputerowych pozwalających na tworzenie multimedialnych prezentacji.
SIECI KOMPUTEROWE I POCZTA ELEKTRONICZNA
Odkąd najważniejszym narzędziem pracy ludzkiej stały się komputery i odkąd rozwinęły się możliwości ich łączenia i przesyłania między nimi informacji - sposób działalności zawodowej ludzi zaczął się zmieniać. Praktycznie bardzo wiele prac można wykonywać w dowolnym miejscu - a więc także np. w domu. W USA istnieją już wirtualne biura gdzie pracownicy spotykają się jedynie z konieczności, a raczej jedynie dla podtrzymania potrzeb społecznych, gdyż mogą pracować ze sobą będąc fizycznie w dowolnej odległości. Za pomocą komunikacji komputerowej można także dokonywać zakupów, rezerwować bilety, prowadzić konferencje i korespondencje, uczestniczyć w kursach edukacyjnych. Telekomunikacja, videokonferencje. Techniki obróbki i przesyłania informacji rozwijają się współbieżnie stymulując siebie nawzajem. O tym jak ważny dla gospodarki jest sprawny przepływ informacji niech świadczy chociażby amerykański projekt narodowej autostrady informacyjnej wspierany przez rząd federalny. Świat niedługo stanie się prawdziwą globalna wioską - w tej chwili np. ścierają się projekty światowej telefonii satelitarnej (firmowane przez takich gigantów jak m.in.. Motorola czy Microsoft). Jeżeli zostaną wdrożone - za pomocą telefonu bezprzewodowego będzie możliwe prowadzenie rozmów (a także przesyłanie innego typu informacji) między dowolnymi punktami na świecie w sposób tak prosty jak dzieje się to w tej chwili w obrębie jednego miasta. Oprócz powszechności połączeń ważna jest także przepustowość i odpowiednia szybkość kanałów telekomunikacyjnych. Zapewniają ją łącza światłowodowe, łączące ze sobą obecnie tak piętra budynków, jak i kontynenty. Coraz rzadziej będzie się przemieszczał człowiek - coraz częściej informacja.
Internet. Burzliwy rozwój Internetu którego dzisiaj jesteśmy świadkami sięga wywołuje wrażenie, że jest to wynalazek bardzo świeżej daty. Jednak jego początki sięgają 1969, kiedy to powstała pierwsza sieć o nazwie Arpanet będąca protoplastą dzisiejszego Internetu. Potrzeba stworzenia sieci komputerowej bez wyróżnionego punktu centralnego funkcjonującej pomimo uszkodzenia jej części wynikła z potrzeb wojska które finansowało pierwsze próby. Po latach udoskonaleń, opracowaniu standardów protokołów komunikacyjnych, powstało to co dzisiaj nazywamy Internetem czyli siecią sieci komputerowych. Struktura budowy Internetu polega na łączeniu sieci lokalnych (uczelnianych, urzędowych) z sieciami miejskimi tych z kolei z sieciami krajowymi, itd. Taka budowa umożliwia bardzo dynamiczny rozwój sieci, gdyż podłączenie nowego odcinka sieci (użytkownika) wymaga jedynie zgody zarządzających podsiecią do której zamierzamy się podłączyć.
Obecnie w sieci Internetu w Polsce pracuje ponad 700 tysięcy komputerów. Codziennie na świecie przybywa 33 tysiące nowych użytkowników. Poprawa stanu technicznego linii i central telefonicznych oraz przejście na telefonię cyfrową powoduje iż dynamicznie poszerza się krąg odbiorców i użytkowników sieci. Wzrost poziomu zaawansowania technologicznego sprzętu, jak również oprogramowania powoduje, iż niedługo będzie można włączyć się w sieć poprzez telefonię komórkową, a nie posiadając komputera przy pomocy przystawki podłączonej do telewizora i linii telefonicznej.
Przy pomocy WWW i oprogramowania (Netscape, Internet Explorer) użytkownik może znaleźć w sieci odpowiedzi na wiele nurtujących go pytań z różnych dziedzin wiedzy, wymienić poglądy z innymi użytkownikami sieci, przedstawiać własne pomysły i inicjatywy. Nie ruszając się z domu użytkownik ma możliwość przeglądnięcia interesujących go ofert (sklepy, biura podróży, banki, hotele, komunikacja, itp.), baz danych (uczelnie, urzędy, instytucje), a nawet może pograć w szachy z kimś z drugiej półkuli). Również w Polsce oferta internetowa jest coraz bogatsza. Coraz więcej firm, instytucji czy urzędów udostępnia swoje strony szerokiej rzeszy odbiorców.
PROCES KOMUNIKOWANIA SIĘ
Wszystkie wymienione powyżej techniki informacyjne stanowią współczesną podstawę komunikacji społecznej. Zjawisko to (zwane także "komunikowaniem się") określa się jako wzajemne przekazywanie informacji, umiejętności, pojęć, idei, uczuć, itp. za pomocą symboli tworzonych przez słowa, dźwięki, obrazy czy dotyk. Szczególną rolę w procesie komunikowania się odgrywają narzędzia - środki techniczne wspomagające ten proces.
W sferze komunikowania się nadal ograniczamy się najczęściej do przekazu słownego. Badania naukowe wskazują, że na drodze przekazu wyłącznie akustycznego człowiek przyjmuje ok.30% informacji. Natomiast przy przekazie słownym i wizualnym ok. 80 %. A zatem audiowizualny sposób prezentacji danych stanowić powinien istotę różnych form działalności: informowania, motywowania, szkolenia, sprzedaży czy prowadzenia negocjacji.
Od klasycznych środków prezentacji jak tablice do pisania i tablice informacyjne przechodzi się obecnie w świecie do kombinowanych systemów tablic i ekranów, projektorów pisma i obrazu, videoprojektorów i paneli do przenoszenia danych komputerowych - tworzących w istocie systemy multimedialne.
PREZENTACJE W PROCESIE KOMUNIKOWANIA SIĘ
Prezentacja jest jedną szczególną formą komunikowania się. Określa się tym pojęciem planowy i systematyczny sposób oddziaływania na określoną grupę w sposób bezpośredni.Prezentacji nie można sprowadzać do funkcji informacyjnych. Jej szczególną powinnością jest przekonywanie odbiorcy do idei, koncepcji, usługi, określonych działań czy produktu. Stąd też współcześnie wyróżnia się trzy funkcje prezentacji: informowanie, przekonywanie, motywowanie.
Co można poprzez prezentację osiągnąć ponadto ? Można: reprezentować, szkolić, sprzedawać, spowodować działania, budować wizerunek własny i organizacji. Nowoczesna prezentacja to w istocie zintegrowany zespół warunków i działań tworzących system prezentacji. A zatem systemy prezentacyjne to kompleksowe połączenie funkcji, środków i stylu to system łączący technikę i sposób prezentacji.
STRATEGIA PREZENTACJI
Przygotowując prezentację zawsze trzeba zacząć od postawienia pytań. Ważną czynnością jest takie przygotowanie listy elementów określających przygotowanie prezentacji i ich charakterystyka. Pozwala to bowiem na właściwą aranżację pomieszczenia i organizację przebiegu prezentacji: uczestnicy, pomieszczenie, materiały pomocnicze, napoje, czas prezentacji, przerwy, możliwe zakłócenia.Kolejnym krokiem jest wybór urządzeń i materiałów prezentacyjnych. Dobór ten odbywać się powinien wg. następujących kryteriów:
1. Dostępność, poręczność, mobilność, łatwość ustawienia,
2. Niezbędne materiały eksploatacyjne (przeźrocza, folie, książki, plansze, zdjęcia, dane komputerowe, kasety video itp.)
3. Skuteczność przekazu informacji - przydatność dla danej formy zajęć (wykład, seminarium, dyskusja, promocja, negocjacje, konferencja itd.)
MULTIMEDIA W PREZENTACJACH
O powszechności dążenia integrowania wielu mediów w jeden system wspomniano wcześniej. Wiąże się to z chęcią jednoczesnego oddziaływania na odbiorcę głosem, obrazem, rysunkiem, liczbą, tekstem i filmem. Szczególnie silne tendencje do stosowania multimediów ujawniły się w edukacji, rozrywce, reklamie i branży telewizyjno-kinowej.Badania Gregory L. Adamsa wskazują, że w procesie edukacji multimedia czynią:
- skuteczność nauczania o 56% wyższą,
- zrozumienie tematu o 50-60% wyższą,
- nieporozumienia przy przekazywaniu wiedzy o 20-40% rzadsze,
- oszczędność czasu 38-70%,
- tempo uczenia się o 60% szybsze,
- zakres wiedzy przyswojonej o 25-50% wyższy.
Proces wykorzystania multimediów będzie oddziaływał także coraz silniej na formy prezentacyjne zważywszy, że istotą prezentacji jest skuteczne i szybkie przekonywanie.
MATERIAŁY PREZENTACYJNE
W prezentacjach wykorzystuje się wiele elementów konfiguracji wizualnej jak:- Symbole standardowe i niestandardowe (znaki powszechnie identyfikowane bez względu na region, kraj czy kontynent).
- Diagramy (listy i tablice, wykresy liniowe, wykresy kołowe, wykresy słupkowe, wykresy sieciowe, schematy blokowe
Tabela 1 ukazuje sposób wykorzystania materiałów w zależności od rodzaju przekazywanej informacji
Tab. 1. Matryca zastosowań elementów konfiguracji wizualnej (wg J.W. Seiwerta).
Co, w jakim celu ? | RODZAJE DIAGRAMÓW | ||||||||
| L i s t y | T a b e l e | K r z y w e | S ł u p k i | K o l u m n y | K o ł a | B l o k i | U k ł a d y | P r z e b i e g i | |
| Rodzaj, sposób przedstawiania informacji | X | ||||||||
| Wyliczanie, wymienianie | X | ||||||||
| Przyporządkowanie | X | X | X | ||||||
| Wartości bezwzględne | X | ||||||||
| Części całości | X | X | |||||||
| Struktury organizacyjne | X | X | |||||||
| Układy zestawień | |||||||||
| Przebiegi rozwoju | X | X | |||||||
| Przeciwwstawianie | X | X | |||||||
| Przebiegi | X | X | |||||||
TENDENCJE W SPOSOBACH PREZENTOWANIA INFORMACJI
Wraz ze wzrostem znaczenia informacji rośnie znaczenie umiejętnego jej prezentowania, wraz ze wzrostem różnorodności postaci występowania informacji będzie wzrastało zainteresowanie nowymi narzędziami prezentacji. Opierając się na powyższych przesłankach i mając na uwadze współczesną technologię informacji można przedstawić następujące tezy:1. Coraz większe znaczenie będą miały techniki prezentacji łączące w sobie różne formy przekazywania informacji: tekst, obraz, dźwięk (wizualizacja danych liczbowych, grafika prezentacyjna).
2. Formy występowania informacji jeszcze przez pewien czas będą zróżnicowane, a nawet będą się mnożyć, będzie więc rosło zapotrzebowanie na urządzenia pozwalające na prezentację jednoczesną lub zamienną z różnych źródeł (rzutnik obrazu, komputer, video, kamera, łącza telekomunikacyjne).
3. W chwili obecnej większość wizualnych materiałów prezentacyjnych występuje na papierze i folii, natomiast przygotowywane są one coraz częściej na komputerze. W związku z tym można przypuszczać, że w dużym zakresie będzie następował proces redukcji mediów pośrednich. Materiały przygotowane za pomocą komputera będą wyświetlane za pośrednictwem np. projektorów LCD (jednoznaczna tendencja w krajach zachodnich), a nie drukowane i dopiero wyświetlane za pomocą rzutników. W Polsce stoją temu na drodze bariery ekonomiczne i psychologiczne (przyzwyczajenia) oraz powszechność rzutników ograniczają jeszcze ten rodzaj prezentacji.
4. Ze względu na nowe możliwości programów edukacyjnych, materiały prezentacyjne będą zawierać coraz więcej obrazu kosztem tekstu.
5. Komputer będzie niewątpliwie podstawowym narzędziem tworzenia materiałów prezentacyjnych, promocyjnych, a także edukacyjnych i reklamowych, należy więc spodziewać się dalszego rozwoju urządzeń dodatkowych - specjalistycznych kart wspomagających w różny sposób tworzenie prezentacji multimedialnych oraz specjalistycznego oprogramowania.
6. W ciągu najbliższych lat także w Polsce zdecydowanie upowszechni się płyta CD i DVD jako nośnik informacji wypierając całkowicie dyskietki. W postępie geometrycznym zwiększać się będzie liczba tytułów dostępnych na tym nośniku.
Akademia Prezentacji Gabriel Łasiński